Symptomen van de ovulatie: de tekenen die ertoe doen en de tekenen die niets bewijzen

Pijn aan één kant van de onderbuik, plotseling transparante en elastische afscheiding, gespannen borsten. Ergens halverwege de cyclus geeft het lichaam signalen af en de vraag komt al snel: is dit de ovulatie, en is die echt te herkennen?

Ja, gedeeltelijk. Sommige symptomen van de ovulatie worden in medische bronnen beschreven, met cijfers en mechanismen. Andere circuleren overal op internet zonder ooit in een institutionele bron te verschijnen. En één punt is belangrijker dan alle andere: de meeste van deze tekenen zijn pas achteraf te herkennen, wanneer de ovulatie al voorbij is.

Hier is het overzicht, gebaseerd op Assurance Maladie en de MSD-handleiding: wat elk teken aangeeft, hoe lang het duurt, hoe je het van iets anders onderscheidt en wat nodig is om een ovulatie echt te bevestigen.

Wat is ovulatie en wanneer vindt die plaats?

Een fase van 16 tot 32 uur

De MSD-handleiding verdeelt de menstruatiecyclus in drie fasen: «Follikelfase (vóór het vrijkomen van de eicel), ovulatiefase (het vrijkomen van de eicel), luteale fase (na het vrijkomen van de eicel).» De ovulatie is de tweede fase en veruit de kortste: «De ovulatiefase duurt meestal 16 tot 32 uur.»

Concreet laat een eierstok een rijpe eicel vrij, die naar de eileider gaat. De gesprongen follikel sluit zich en wordt het gele lichaam, dat progesteron produceert tijdens de luteale fase. Dit hormoon maakt het baarmoederslijmvlies dikker met het oog op innesteling. Als de terminologie je ontgaat, zet onze woordenlijst van het vrouwelijke voortplantingssysteem alles op een rij.

Waarom «dag 14» een slecht uitgangspunt is

Dit is de hardnekkigste misvatting en ze komt voort uit een verkeerd begrepen gemiddelde. Cycli «duren over het algemeen tussen 24 en 38 dagen», en de MSD-handleiding vermeldt over de follikelfase: «Gemiddeld duurt de follikelfase 13 tot 14 dagen. Van de drie fasen varieert de duur van deze fase het meest.»

De luteale fase «duurt ongeveer 14 dagen». Met andere woorden: het begin van de cyclus wordt langer of korter, niet het einde. Het nuttige uitgangspunt is dus niet «dag 14 van de cyclus», maar ongeveer 14 dagen vóór de volgende menstruatie. Bij een cyclus van 32 dagen valt de ovulatie rond dag 18, niet op dag 14. En als je cycli onregelmatig zijn, gaat deze berekening helemaal niet op, omdat je daarvoor vooraf de datum van de volgende menstruatie moet kennen.

Schuif de tabel naar links om alle kolommen te bekijken.

De symptomen van de ovulatie, één voor één

De drie gedocumenteerde signalen

Cervixslijm. Dit is het enige signaal dat op de ovulatie vooruitloopt. De Assurance Maladie beschrijft dat « het slijm tijdens de ovulatie overvloedig, vloeibaar en draderig is, waardoor zaadcellen kunnen passeren ». Het verandert al vóór het vrijkomen van de eicel van uiterlijk, waardoor het in het dagelijks leven de nuttigste aanwijzing is. De volledige ontwikkeling ervan gedurende de cyclus wordt beschreven in ons artikel over cervixslijm.

De lichaamstemperatuur. Die stijgt na de ovulatie, niet ervoor. De Assurance Maladie spreekt van « een lichte temperatuurstijging die vanaf de ovulatie optreedt (0,2 tot 0,5 °C) ». De MSD-handleiding legt het mechanisme uit: progesteron, geproduceerd door het corpus luteum, veroorzaakt « een lichte stijging van de basale lichaamstemperatuur tijdens de luteale fase, die aanhoudt tot het begin van de menstruatie ».

Luteïniserend hormoon. Niet zichtbaar met het blote oog, maar wel meetbaar in de urine. Volgens de Assurance Maladie « schiet het 24 tot 48 uur vóór de ovulatie omhoog ». De MSD-handleiding vermeldt dat de eicel « ongeveer 10 tot 12 uur na de stijging van de luteïniserende-hormoonspiegel » vrijkomt.

De signalen die je voelt

Pijn in de onderbuik. Dit heeft een naam: mittelschmerz, en verderop staat er een volledige sectie over.

Gespannen borsten. De MSD-handleiding verklaart dit aan de hand van de hormonen van de cyclus: « De stijging van de oestrogeen- en progesteronwaarden leidt tot verwijding van de melkgangen in de borsten. De borsten kunnen daardoor opzwellen en pijnlijk worden. » Dit is een verschijnsel van de cyclus als geheel, dat sterker is in de tweede helft, en geen marker van de ovulatie zelf. Wanneer het hinderlijk wordt, heet het hormonale mastodynie.

Wat officiële bronnen niet vertellen

Laten we maar direct zijn, want dit wordt zelden ergens anders vermeld. De libido-piek, een verfijnder reukvermogen, een stralendere huid, een beter humeur, de baarmoedermond die hoger komt te liggen en zachter wordt, de beruchte ovulatiespotting: niets van dit alles staat op de pagina’s van de Assurance Maladie of in de MSD-handleiding die we voor dit artikel hebben geraadpleegd.

Dat betekent niet dat deze gewaarwordingen ingebeeld zijn. Veel vrouwen beschrijven ze, en een persoonlijke ervaring heeft geen publicatie nodig om te bestaan. Het libido varieert in de loop van de cyclus, ook tijdens de menstruatie, maar geen van de geraadpleegde bronnen noemt het een marker van de ovulatie. Dat betekent dat ze niet zijn vastgesteld als betrouwbare tekenen van ovulatie en dat je er dus geen zwangerschapsplan, en zeker geen anticonceptie, op moet baseren.

Schuif de tabel naar links om alle kolommen te bekijken.

Midden-cycluspijn, of mittelschmerz

Hoe ze aanvoelt

De MSD-handleiding beschrijft haar in enkele regels die meer zeggen dan veel artikelen: « Rond de ovulatie hebben sommige vrouwen een doffe pijn in de onderbuik. Deze pijn staat bekend als mittelschmerz (letterlijk: pijn in het midden). De pijn kan enkele minuten tot enkele uren duren, en dat is normaal. Meestal wordt ze gevoeld aan de kant van de eierstok die de eicel vrijgeeft. »

Drie dingen om uit deze alinea te onthouden. De pijn is eenzijdig, rechts of links, afhankelijk van welke eierstok deze maand aan de beurt is. Ze is kortdurend, van enkele minuten tot enkele uren, niet meerdere dagen. En ze is doof, niet plotseling en stekend.

Waar ze vandaan komt

Eerlijk gezegd weten we het niet. De MSD-handleiding zegt het duidelijk: « De precieze oorzaak van deze pijn is onbekend, maar waarschijnlijk wordt ze veroorzaakt door de groei van de follikel of het vrijkomen van enkele druppels bloed tijdens de ovulatie. Ze kan voorafgaan aan of volgen op het openspringen van de follikel. »

Daarom is de pijn ook geen nauwkeurig ijkpunt: ze kan zowel vóór als na het vrijkomen van de eicel optreden. Het voelen van de pijn zegt niet of de vruchtbare periode begint of eindigt.

Wanneer je medische hulp moet zoeken

Hoe lang duren ovulatiesymptomen

De werkelijke timing

Dit is de meest gestelde vraag, en het antwoord past in één zin: elk signaal heeft zijn eigen duur, en geen enkel signaal omvat het volledige vruchtbare venster.

Schuif de tabel naar links om alle kolommen te bekijken.

Waarom sommige signalen te laat komen om bruikbaar te zijn

Dit is het punt dat apps voor cyclusregistratie vaak onvermeld laten. De temperatuur stijgt vanaf de ovulatie. Wanneer de curve omhooggaat, is de eicel al vrijgekomen en kan die slechts twaalf uur worden bevrucht. Met andere woorden: een temperatuurcurve laat u zien dat u hebt geovuleerd, nooit dat u gaat ovuleren.

Slechts twee signalen lopen vooruit: cervixslijm, dat vooraf vloeibaar en rekbaar wordt, en de LH-stijging, die 24 tot 48 uur van tevoren meetbaar is. Al het andere is een vaststelling achteraf. Precies om deze beperking te compenseren combineert symptothermie twee indicatoren in plaats van één.

Ovulatie of iets anders: het verschil herkennen

Ovulatiepijn of menstruatiepijn

Beide hebben niet hetzelfde moment en niet dezelfde vorm. Ovulatiepijn treedt halverwege de cyclus op, aan één kant, en duurt hooguit enkele uren. Menstruatiepijn begint samen met de bloeding, zit meestal in het midden en voelt krampachtig aan; ze duurt één tot drie dagen. Pijn die aan beide kenmerken voldoet, of aan geen van beide, moet aan een arts worden beschreven in plaats van zelf te worden ingedeeld. Verwar dit ook niet met het premenstrueel syndroom, dat zich manifesteert in de dagen vóór de menstruatie, dus ruim een week na de ovulatie.

Een bloeding halverwege de cyclus is geen symptoom van de ovulatie

«Ovulatiespotting» staat overal op internet en wordt voorgesteld als een normale variant. We hebben het in geen enkele Franse institutionele bron teruggevonden. Assurance Maladie noemt op de pagina over de oorzaken van bloedingen tussen menstruaties hormonale disbalans, een gynaecologische infectie, poliepen en vleesbomen in de baarmoeder, en kanker of een letsel aan de baarmoederhals. Normale ovulatie staat niet in deze lijst.

Het enige gedocumenteerde verband is indirect: de MSD-handleiding noemt «het vrijkomen van enkele druppels bloed tijdens de ovulatie» als mogelijke oorzaak van mittelschmerz, niet als zichtbaar bloedverlies in het ondergoed.

De verstandige aanpak is dus het tegenovergestelde van wat je elders leest: bloedverlies buiten de menstruatie moet worden gecontroleerd in plaats van vanzelf te worden verklaard, ook als het licht is, eenmalig voorkomt of precies halverwege de cyclus optreedt. Ons artikel over spotting bespreekt wat erachter kan zitten, en dat over bloedverlies buiten de menstruatie welke situaties je niet moet laten aanslepen.

Ovulatieslijm of afwijkende afscheiding

Ovulatieslijm is transparant, vloeibaar, rekbaar en geurloos. Afscheiding die van kleur verandert, klonterig wordt, vies ruikt of gepaard gaat met een branderig gevoel en jeuk, hoort niet meer bij de cyclus maar moet door een arts worden beoordeeld. Het verschil tussen beide wordt uitgebreid besproken in ons artikel over witte afscheiding.

Kun je ovuleren zonder iets te voelen

Ja, en het komt vaak voor

De MSD-handleiding is expliciet over ovulatiepijn: die «kan in sommige cycli afwezig zijn». Niet alleen afwezig bij sommige vrouwen, maar bij dezelfde persoon van cyclus tot cyclus afwezig.

Hetzelfde geldt voor de rest. Niets voelen betekent niet dat je niet ovuleert. Een volkomen normale ovulatie kan plaatsvinden zonder pijn, zonder gespannen borsten, zonder iets herkenbaars, en het enige spoor ervan kan de temperatuurstijging enkele dagen later zijn, op voorwaarde dat je die meet.

En het omgekeerde geldt ook

Iets voelen bewijst evenmin dat er een ovulatie heeft plaatsgevonden. De MSD-handleiding rekent krampen halverwege de cyclus tot de symptomen die ovulatoire cycli suggereren. Suggereren, niet aantonen. Pijn aan één kant kan een andere oorzaak hebben, en een piek in het cervixslijm kan optreden zonder dat de follikel openbarst.

Dat is precies het verschil tussen een aanwijzing en een bewijs, en daarom bestaat het volgende gedeelte.

Een ovulatie bevestigen: wat bewijst wat

LH-urinetests

Dit zijn de enige hulpmiddelen voor het grote publiek die vooraf waarschuwen. Het MSD-manual beschrijft hun werking: «Deze test detecteert een stijging van het luteïniserend hormoon in de urine binnen 24 tot 36 uur vóór de ovulatie.»

Hun beperking is logisch: ze detecteren het beginsignaal, niet het resultaat. Een positieve test kondigt aan dat de ovulatie waarschijnlijk binnen een of twee dagen plaatsvindt, maar bevestigt niet dat deze heeft plaatsgevonden.

De temperatuurcurve

Deze bevestigt de ovulatie, maar achteraf, en het MSD-manual spaart haar niet: «Een daling van de basale lichaamstemperatuur wijst op een aanstaande ovulatie», gevolgd door «een stijging van de temperatuur met meer dan 0,5 °C wijst er doorgaans op dat de ovulatie heeft plaatsgevonden». Oordeel over de methode: «deze methode kost veel tijd en is noch betrouwbaar noch nauwkeurig».

Dit oordeel geldt voor het gebruik van de temperatuur alleen. In combinatie met het cervixslijm en binnen een kader van precieze regels wordt temperatuur een van de twee pijlers van de symptothermie, een gestructureerde methode en geen losse observatie.

De progesteronmeting en echografie

Dit zijn de twee medische methoden en de enige die een definitief antwoord geven. Bij een bloedtest «wijst een duidelijke stijging van de progesteronspiegel of van de afbraakproducten ervan erop dat de ovulatie heeft plaatsgevonden». Deze test wordt in de tweede helft van de cyclus uitgevoerd. Met echografie kan de arts «nauwkeurig vaststellen of de ovulatie al dan niet heeft plaatsgevonden».

Apps voor het bijhouden van de cyclus

Er moet onderscheid worden gemaakt tussen twee toepassingen. Een app die uw dagelijkse observaties registreert, is een praktisch dagboek. Een app die uw ovulatie voorspelt op basis van uw vorige cycli, maakt een kalenderberekening op basis van een folliculaire fase waarvan het MSD-manual juist zegt dat deze de meest variabele van de drie is. Dit onderwerp wordt verder besproken in onze artikelen over apps voor het bijhouden van de cyclus en over de werkelijke waarde van een app om uw cyclus te volgen.

Schuif de tabel naar links om alle kolommen te bekijken.

Ovulatie en vruchtbaarheid: het vruchtbare venster van zes dagen

Waarom zes dagen en niet één

De MSD-handleiding schetst het kader: « In elke cyclus kan er gedurende een periode van ongeveer 6 dagen een zwangerschap ontstaan (het vruchtbare venster). » Zes dagen, terwijl de eicel maar enkele uren leeft, kan tegenstrijdig lijken. De berekening komt voort uit de twee gameten.

Het vruchtbare venster opent dus enkele dagen vóór de ovulatie en sluit zich daarna zeer snel. Deze onevenwichtigheid verklaart waarom retrospectieve tekenen, met de temperatuur voorop, te laat komen om nog iets te betekenen in de lopende cyclus.

De geslachtsgemeenschap die ertoe doet

Bij een zwangerschapswens gaat het dus niet om seks op de « dag van de ovulatie » die op basis van een theoretische cyclus is berekend, maar om seks op de dagen waarop het slijm overvloedig, vloeibaar en rekbaar is. Dat is het enige teken dat, samen met de LH-test, voldoende vroeg waarschuwt.

En nee, je wordt niet « alleen midden in de cyclus » zwanger: bij een korte cyclus en spermatozoïden die vijf dagen in leven blijven, is de vraag of je tijdens je menstruatie zwanger kunt worden helemaal niet onzinnig.

Wat de ovulatie niet zegt over de vruchtbaarheid

Het herkennen van een ovulatie bewijst dat die plaatsvindt. Het zegt niets over de doorgankelijkheid van de eileiders, de ovariële reserve, de kwaliteit van het baarmoederslijmvlies of het sperma van de partner. Een vruchtbaarheidsonderzoek berust op hormoonbepalingen, een echografie en een spermaonderzoek, niet op een temperatuurcurve. Als een zwangerschapswens niet in vervulling gaat, moet je een arts raadplegen en niet nog een test bij de apotheek kopen.

Wanneer de tekenen ontbreken

Onregelmatige cycli en het uitblijven van de ovulatie

Tekenen van de ovulatie veronderstellen dat er een ovulatie plaatsvindt. Wanneer cycli langdurig ontregeld zijn, kan het soms juist de ovulatie zelf zijn die uitblijft. De MSD-handleiding wijst de belangrijkste oorzaak aan: « De meest voorkomende oorzaak van chronische ovulatieproblemen is het polycysteus-ovariumsyndroom, dat meestal onregelmatige menstruaties veroorzaakt. »

Andere factoren beïnvloeden de cyclus zonder die stil te leggen, van stress tot de vele factoren die de menstruatievloed beïnvloeden. Het uitblijven van de menstruatie gedurende langere tijd heeft een naam, amenorroe, en moet tijdens een medisch consult worden onderzocht.

De situaties waarin deze richtlijnen niets zeggen

De Assurance Maladie vermeldt dat methoden die gebaseerd zijn op cyclusobservatie « worden afgeraden in de aanloop naar de menopauze of bij adolescenten met onregelmatige cycli » en dat ze regelmatige cycli veronderstellen.

Daarbij komt hormonale anticonceptie. De Assurance Maladie schrijft dat deze middelen « synthetische hormonen bevatten die doorgaans de ovulatie blokkeren ». Het heeft dus geen zin om onder een combinatiepil naar ovulatiesymptomen te zoeken: wat je observeert, heeft met iets anders dan een ovulatoire cyclus te maken.

• Adolescentie: het duurt vaak maanden voordat de cycli regelmatig worden.
• Perimenopauze: de cycli worden onvoorspelbaar, met onregelmatige ovulaties.
• Na een bevalling: zolang de menstruatiecycli niet zijn teruggekeerd, valt er niets te observeren.
• Bij hormonale anticonceptie die de ovulatie blokkeert: er zijn geen ovulatietekenen om naar te zoeken.
• Tijdens een vaginale infectie: het uiterlijk van de afscheiding verandert en het observeren van cervixslijm wordt oninterpreteerbaar.

Je ovulatiedagen dagelijks beleven

Overvloedig cervixslijm, het echte praktische probleem

Er wordt veel gesproken over cervixslijm als een indicator die moet worden ontcijferd, maar zelden over wat het ook is: een hoeveelheid afscheiding die gedurende enkele dagen duidelijk toeneemt. De Assurance Maladie spreekt van « overvloedig, vloeibaar en draderig » slijm, en overvloedig betekent precies wat het betekent. Veel vrouwen verschonen op dat moment van hun cyclus hun ondergoed halverwege de dag, of vermijden bepaalde stoffen.

Het is een alledaags ongemak, op zichzelf nooit een medisch probleem, en het kan worden opgelost met geschikt ondergoed in plaats van met iets anders. Omgekeerd moet afscheiding die van kleur, geur of textuur verandert, worden beoordeeld door een arts, niet worden opgevangen met een dikker beschermingsproduct.

Wat er concreet verandert

• Een geïntegreerde absorberende stof in plaats van een wegwerpinlegkruisje dat je meerdere keren per dag moet vervangen.
• Katoen tegen de huid, voor de dagen waarop de afscheiding overvloedig is.
• Een onzichtbare pasvorm, omdat deze dagen midden in de maand vallen, niet tijdens de menstruatie, wanneer u uw outfit toch al aanpast.
• Spoel het broekje na het dragen uit met koud water en was het daarna in de machine op 30 °C, zonder wasverzachter. De modellen voor gemiddelde vloeiing nemen het over wanneer de menstruatie begint.

Veelgestelde vragen over de symptomen van de eisprong

• 01Wat zijn de symptomen van de eisprong?

  Drie tekenen worden door medische referentiebronnen beschreven. Volgens de Assurance Maladie wordt het baarmoederhalsslijm rond de ovulatie overvloedig, vloeibaar en rekbaar. De lichaamstemperatuur stijgt vanaf de ovulatie met 0,2 tot 0,5 °C. En het luteïniserend hormoon schiet omhoog in de 24 tot 48 uur ervoor. Daarbij komen twee sensaties: een doffe pijn in de onderbuik, die mittelschmerz wordt genoemd, en gezwollen of pijnlijke borsten als gevolg van de cyclusHormonen. Een verhoogd libido, een scherper reukvermogen of een betere stemming, die elders vaak worden genoemd, staan daarentegen niet op de geraadpleegde pagina’s van de Assurance Maladie of het MSD-handboek.

• 02Wanneer vindt de eisprong in de cyclus plaats?

  Niet op de 14e dag van de cyclus, in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht. Het MSD-handboek geeft aan dat de folliculaire fase gemiddeld 13 tot 14 dagen duurt en dat dit van de drie fasen de fase is waarvan de duur het meest varieert, terwijl de luteale fase ongeveer 14 dagen duurt. Het betrouwbare uitgangspunt is dus ongeveer 14 dagen vóór de volgende menstruatie, en niet 14 dagen na de vorige. Bij een cyclus van 32 dagen vindt de eisprong eerder rond de 18e dag plaats. Cycli duren over het algemeen tussen 24 en 38 dagen, en de ovulatiefase zelf duurt tussen 16 en 32 uur.

• 03Hoe lang duren de symptomen van de ovulatie?

  Elk teken heeft zijn eigen duur. Volgens de MSD-handleiding duurt ovulatiepijn enkele minuten tot enkele uren. De stijging van het luteïniserend hormoon duurt 24 tot 48 uur vóór de ovulatie. Het vloeibare, rekbare slijm blijft enkele dagen aanwezig; de Assurance Maladie rekent tot 4 dagen na het verschijnen ervan. De ovulatiefase duurt 16 tot 32 uur. De temperatuurstijging houdt aan tot het begin van de menstruatie, dus gedurende de hele luteale fase. Geen enkel teken beslaat op zichzelf het volledige vruchtbare venster.

• 04Hoe voelt ovulatiepijn?

  De MSD-handleiding beschrijft deze als volgt: een doffe pijn in de onderbuik, bekend als mittelschmerz, die enkele minuten tot enkele uren kan duren, wat normaal is, en die meestal wordt gevoeld aan de kant van de eierstok die de eicel afgeeft. De precieze oorzaak is onbekend, maar de pijn houdt waarschijnlijk verband met de groei van de follikel of met het vrijkomen van enkele druppels bloed tijdens de ovulatie. Ze kan zowel vóór als na het barsten van de follikel optreden. Pijn die meerdere dagen aanhoudt, hevig is of gepaard gaat met koorts of bloedverlies, past niet bij deze beschrijving en moet door een arts worden onderzocht.

• 05Kun je ovuleren zonder ook maar enig symptoom te voelen?

  Ja, en dat komt vaak voor. De MSD-handleiding vermeldt dat ovulatiepijn in sommige cycli kan ontbreken, ook bij iemand die deze pijn normaal gesproken wel voelt. Niets voelen betekent dus niet dat je niet ovuleert. Het omgekeerde geldt ook: iets voelen bewijst niet dat er een ovulatie heeft plaatsgevonden. De MSD-handleiding rekent krampen halverwege de cyclus tot de symptomen die wijzen op ovulatoire cycli, maar dat is geen bewijs. Alleen een progesteronmeting of een echografie geeft een definitief antwoord.

• 06Hoe weet je zeker dat je hebt geovuleerd?

  Door middel van medisch onderzoek. De MSD-handleiding vermeldt dat een duidelijke stijging van het progesterongehalte of van de afbraakproducten ervan, gemeten via een bloedtest in de tweede helft van de cyclus, erop wijst dat de ovulatie heeft plaatsgevonden. Met echografie kan de arts nauwkeurig vaststellen of de ovulatie heeft plaatsgevonden. De temperatuurcurve geeft een aanwijzing: een stijging van meer dan 0,5 °C wijst er doorgaans op dat de ovulatie heeft plaatsgevonden, maar volgens de MSD-handleiding kost deze methode veel tijd en is ze niet betrouwbaar of nauwkeurig wanneer ze op zichzelf wordt gebruikt.

• 07Is spotting een symptoom van de ovulatie?

  Dat is niet wat Franse institutionele bronnen aangeven. Op de pagina over de oorzaken van bloedingen tussen menstruaties noemt L’Assurance Maladie hormonale disbalans, een gynaecologische infectie, poliepen en vleesbomen in de baarmoeder, en kanker of een letsel aan de baarmoederhals. Een normale ovulatie wordt daar niet genoemd. Het enige gedocumenteerde verband is indirect: de MSD-handleiding noemt het vrijkomen van enkele druppels bloed tijdens de ovulatie als mogelijke oorzaak van pijn halverwege de cyclus, niet als oorzaak van zichtbare bloeding. Bloedverlies buiten de menstruatie, ook als het licht is en halverwege de cyclus optreedt, moet daarom door een arts worden gecontroleerd in plaats van aan de ovulatie te worden toegeschreven.

• 08Hoeveel dagen duurt de vruchtbare periode rond de ovulatie?

  Ongeveer zes dagen. De MSD-handleiding schrijft dat er in elke cyclus gedurende een periode van ongeveer 6 dagen een zwangerschap kan ontstaan, de vruchtbare periode genoemd. Dit cijfer wordt verklaard door de levensduur van de twee gameten: zaadcellen leven 3 tot 5 dagen, terwijl de eicel alleen gedurende de 12 uur na het vrijkomen kan worden bevrucht. De vruchtbare periode begint dus enkele dagen vóór de ovulatie en sluit zich zeer snel daarna, waardoor retrospectieve signalen zoals de temperatuur nutteloos zijn voor de lopende cyclus.

• 09Zijn ovulatietests uit de apotheek betrouwbaar?

  Ze meten inderdaad wat ze beloven, maar niet wat veel mensen denken. De MSD-handleiding legt uit dat de test binnen 24 tot 36 uur vóór de ovulatie een stijging van het luteïniserend hormoon in de urine detecteert. Een positieve test wijst dus op een waarschijnlijke ovulatie binnen één à twee dagen, waardoor dit het enige hulpmiddel voor consumenten is dat vooraf waarschuwt. De test bevestigt daarentegen niet dat de ovulatie daadwerkelijk heeft plaatsgevonden: een stijging van het luteïniserend hormoon kan optreden zonder dat de follikel openbarst. Voor bevestiging is een progesteronbepaling of een echografie nodig.

• 10Kun je je ovulatie herkennen als je de pil gebruikt?

  Nee, en de reden is eenvoudig. L’Assurance Maladie schrijft dat hormonale anticonceptiemiddelen synthetische hormonen bevatten die doorgaans de ovulatie blokkeren. In deze context heeft het geen zin om naar ovulatiesymptomen te zoeken, aangezien wat wordt waargenomen iets anders is dan een ovulatoire cyclus. L’Assurance Maladie vermeldt bovendien dat methoden die gebaseerd zijn op het observeren van de cyclus worden afgeraden in de aanloop naar de menopauze of bij adolescenten met onregelmatige cycli, en dat ze regelmatige cycli veronderstellen.