Wat is endometriose?

Je hebt er waarschijnlijk al van gehoord zonder precies te weten wat het is: endometriose is een systemische, chronische en ontstekingsziekte die nog weinig bekend is. Ze wordt gekenmerkt door de ontwikkeling van weefsel dat lijkt op het baarmoederslijmvlies (endometrium) buiten de baarmoeder. Dit veroorzaakt ontstekingen en de vorming van littekenweefsel in het bekkengebied en soms ook daarbuiten. Endometriose kan al vanaf de eerste menstruatie optreden en kan aanhouden na de menopauze.

Ontdekt in 1860, hebben onderzoekers er sindsdien alle tijd voor gehad om zich erin te verdiepen. Maar lang werd het gezien als een 'vrouwelijke aanstellerij' en pas recent serieus genomen. Toch is het niet 'normaal' om hevige pijn te hebben tijdens je menstruatie! Hier een korte uitleg om deze ziekte beter te begrijpen, die 15 tot 20% van de menstruerende vrouwen treft.

Endometriose: een ziekte die direct verband houdt met de menstruatiecyclus

Het slijmvlies dat de wand van de baarmoeder bekleedt, heet het endometrium. Dit wordt elke maand tijdens de menstruatie afgestoten nadat het gedurende de cyclus is verdikt om een eventueel bevruchte eicel te ontvangen. Wanneer een vrouw endometriose heeft, migreert dit weefsel en ontwikkelt het zich ook op andere plaatsen in het lichaam:

• Vaak in het voortplantingssysteem: eierstokken, eileiders, de buitenkant van de baarmoeder en de ligamenten die deze ondersteunen

• Zeldzamer in nabijgelegen organen: blaas, nieren, darmen

• In extreme gevallen overal in het lichaam: longen, bovenste en onderste ledematen.

Ongeacht de locatie in het lichaam reageert het endometriumweefsel op dezelfde manier op de hormonen die de menstruatiecyclus regelen. Wanneer de menstruatie begint, treedt het afsterven en het afvoeren van het weefsel op alle plaatsen waar het zich heeft gevestigd op. En terwijl het bloed gemakkelijk uit de baarmoeder kan worden afgevoerd omdat die daarvoor is ontworpen... is dat lastiger voor de andere genoemde lichaamsdelen.

De oorzaken van endometriose zijn slecht bekend. Genetische factoren of problemen met het immuunsysteem zouden een rol kunnen spelen. Men denkt ook dat sommige cellen van het endometrium zich vastzetten op plekken waar ze niet horen te zijn door terugvloeiing tijdens de samentrekkingen van de baarmoeder om het bloed af te voeren: het bloed zou dan omhoog in plaats van omlaag via de baarmoederhals stromen. Tot slot wordt gedacht dat de cellen via bloed en lymfe kunnen circuleren.

Symptomen van endometriose

De gevolgen van endometriumweefsel op ongepaste plaatsen zijn divers. Hier is een lijst van bekende symptomen:

• Dysmenorroe (hevige menstruatiepijn)
• Dyspareunie (pijn tijdens de geslachtsgemeenschap)
• Dyschesie (pijn bij de stoelgang)
• Dysurie (moeilijk of pijnlijk plassen)

• Bekken- en lage rugpijn
  

Naast deze belangrijke symptomen kan endometriose ook andere klachten veroorzaken zoals migraine, chronische vermoeidheid, menorragie (sterke menstruatiebloedingen), spijsverterings- en urinewegproblemen, evenals onvruchtbaarheid, die in 30 tot 40% van de gevallen voorkomt.

Onvruchtbaarheid is in sommige gevallen gerelateerd aan een meer of minder gevorderde endometriose. Het weefsel dat zich buiten de baarmoeder ontwikkelt, verhindert dat eicellen hun bestemming bereiken, waardoor bevruchting niet kan plaatsvinden. Omdat de ziekte soms zonder symptomen verloopt, kan een vrouw zich niet bewust zijn van haar aandoening voordat ze een vruchtbaarheidstest ondergaat.

Hoe de pijn door endometriose verlichten?

De menopauze zet een definitief punt achter endometriose. Gelukkig zijn er andere oplossingen om vrouwen die aan deze vaak zeer pijnlijke ziekte lijden te helpen.

Preventie

Er wordt onderzoek gedaan en de volgende gegevens moeten met voorzichtigheid worden bekeken. Toch kunnen deze aanbevelingen alleen maar goed voor je zijn. Het lijkt erop dat een gezonde levensstijl de symptomen van endometriose kan beperken: het beoefenen van sportactiviteiten, veel fruit, groenten en voedingsmiddelen rijk aan omega 3 (noten, lijnzaad, makreel...) eten. Ook wordt aangeraden de consumptie van rood vlees en ham te beperken.

Medische behandeling

Op dit moment bestaat er geen genezende behandeling voor endometriose. Zelfs het verwijderen van de baarmoeder kan niet altijd voldoende zijn omdat de cellen blijven verschijnen en zich door het lichaam verspreiden. Het eerste wat je moet doen als de pijn invaliderend is, is natuurlijk een gynaecoloog raadplegen die echt naar je situatie zal luisteren. Hij kan drie soorten behandelingen voorschrijven:

• Ontstekingsremmers

• Hormonale behandelingen: doorlopende anticonceptiepil, speciaal spiraaltje met progestageen, regelmatige injecties die een tijdelijke menopauze veroorzaken

• Chirurgische behandelingen: verwijdering van endometriose-uitstulpingen, verwijdering van baarmoeder en eierstokken om hormonale stimulatie te stoppen. Deze laatste oplossing is definitief maar sluit de mogelijkheid om kinderen te krijgen uit.

Andere, meer alternatieve oplossingen kunnen worden overwogen. Door het interview met Annabelle te lezen, ontdek je hoe zij het endometrioseprobleem dat haar leven verpestte, heeft opgelost.

Door Émilie.