Menstruatie en sportprestaties
Topatletes hebben geen keuze: ze moeten op het juiste moment op hun best zijn als ze de overwinning niet aan hun neus voorbij willen zien gaan. Maar wat gebeurt er als de wedstrijd samenvalt met de menstruatie of het premenstrueel syndroom? Wordt hun prestatie daardoor beïnvloed? Zullen hun harde inspanningen voor niets zijn geweest? Een korte blik op dit zelden besproken probleem in een omgeving waar menstruatie nog steeds een taboe is.
Menstruatie-fietsbroek Astéria
Hersé menstruatiebroek
Brizo menstruatiebadpak voor tieners
65,00 €
49,99 €
Naiades menstruatiezwempak
Menstruatie en fysieke conditie
Verschillende studies zijn uitgevoerd om de invloed van de menstruatiecyclus op de prestaties van sportvrouwen te bepalen. De resultaten zijn verrassend: ze tonen allemaal aan dat de verschillen niet significant zijn. Of ze nu aan het begin, midden of einde van de cyclus zijn, topatletes leveren ongeveer dezelfde prestaties. De plasmaconcentratie van lactaat, die gebruikt wordt om fysieke inspanning te meten en te controleren, blijft namelijk gedurende de hele cyclus gelijk.
Voor vrouwen die geen bijzondere symptomen ervaren tijdens hun menstruatie is er dus geen echt probleem. Voor degenen die echter last hebben van klachten zoals hoofdpijn, misselijkheid of zelfs braken, of sterke krampen, zal het moeilijk zijn om op hun best te presteren, wat logisch lijkt.
Het is ook belangrijk op te merken dat de studies zijn uitgevoerd met vrouwen die geen premenstrueel syndroom hadden (zoals die van Antonios Tsampoukos in 2010). Toch blijkt juist deze periode lastig te zijn voor topatletes: vermoeidheid, bekkenpijn, lage rugpijn of pijn in de borst. Gewichtstoename die tijdens deze fase kan optreden, kan ook een probleem zijn, vooral voor vrouwen die sporten beoefenen met gewichtsklassen zoals judo, worstelen of roeien.
Menstruatiecyclus en effect op concentratie
Het psychologische aspect mag ook niet worden onderschat. Veel vrouwen ervaren een verzwakte mentale staat door het premenstrueel syndroom. En de mentale gesteldheid tijdens een wedstrijd… is een van de belangrijkste succesfactoren. Tijdens de menstruatie kunnen sportvrouwen ook bezorgd zijn over hun bescherming en zich daardoor makkelijker laten afleiden. Het taboe rond bloedingen in deze omgeving zorgt ervoor dat ze niet volledig ontspannen kunnen presteren.
Er is ook aangetoond dat de reactietijd tijdens de menstruatie langer is dan tijdens de rest van de cyclus. Dit effect wordt veroorzaakt door de werking van prostaglandines die in de hersenen circuleren. Helaas kunnen bij een 100 meter sprint enkele milliseconden het verschil maken…
Hoe sportvrouwen hun menstruatie ervaren
Sommige atletes hebben het taboe doorbroken door openlijk te verklaren dat hun mindere prestaties bij een bepaalde wedstrijd te wijten waren aan hun menstruatie. Bijvoorbeeld de Chinese zwemster Fu Yuanhui, die volgens eigen zeggen niet zo goed presteerde bij de 4x100m estafette tijdens de Olympische Spelen in Rio 2016. Na de wedstrijd gaf ze aan zich erg moe te voelen door het begin van haar menstruatie de dag ervoor. Het team behaalde de vierde plaats. Zou het anders zijn geweest als Yuanhui haar menstruatie op een andere dag had gehad?
Ongewenste oplossingen
Om niet ongesteld te zijn tijdens wedstrijden, slikken sommige sportvrouwen achter elkaar anticonceptiepillen. Hoewel deze praktijk op korte termijn geen probleem is, kan het op lange termijn ernstige gevolgen hebben. Het gebrek aan oestrogenen in het lichaam is namelijk onder andere verantwoordelijk voor osteoporose. Botbreuken komen daardoor veel vaker voor: niet ideaal voor wie dan ook, maar zeker niet voor topatletes.
Menstruatie kan een echt probleem zijn voor sportvrouwen tijdens een wedstrijd. Maar onderschat niet het belang van lichaamsbeweging tijdens je menstruatie: het helpt vaak om de pijn te verzachten!
Door Emilie
